Cách giải phóng RAM trên máy Mac: Các phương pháp hiệu quả 2026

Bạn đang làm việc giữa chừng thì MacBook bỗng nhiên chậm rì rì, mở thêm một tab Chrome là thấy ngay quả bóng xoay tròn, màu cầu vồng quen thuộc mà không ai muốn thấy? Hoặc tệ hơn, màn hình hiện thông báo "Hệ thống đã hết bộ nhớ ứng dụng" khiến mọi thứ gần như tê liệt? Đây là dấu hiệu điển hình khi RAM trên Mac đã bị sử dụng đến giới hạn. macOS vốn tối ưu quản lý bộ nhớ rất tốt, nhưng không có hệ thống nào là hoàn hảo khi bạn mở quá nhiều ứng dụng, tab trình duyệt hay file nặng cùng lúc, RAM vẫn sẽ bị quá tải. Bài viết này từ Thành Nhân TNC sẽ hướng dẫn bạn 8 cách giải phóng RAM trên MacBook từ đơn giản đến nâng cao.

RAM trên Mac hoạt động như thế nào? Hiểu đúng để xử lý đúng

Trước khi áp dụng bất kỳ cách nào, hãy dành 2 phút hiểu cơ chế quản lý bộ nhớ RAM của macOS, điều này giúp bạn xử lý đúng vấn đề thay vì làm ngẫu nhiên.

RAM (Random Access Memory - Bộ nhớ truy cập ngẫu nhiên) trên laptop là bộ nhớ tốc độ cao, có nhiệm vụ lưu trữ tạm thời các ứng dụng và tiến trình đang hoạt động. Khác với ổ cứng lưu trữ dài hạn, RAM cho tốc độ truy xuất dữ liệu cực nhanh giúp máy xử lý mượt mà, nhưng dữ liệu trên RAM sẽ mất đi khi tắt máy. Hầu hết MacBook hiện nay được trang bị sẵn 8GB RAM (các dòng cũ hơn là 4GB), đủ dùng cho các tác vụ cơ bản. Tuy nhiên, RAM có thể bị cạn kiệt nếu bạn truy cập trang web nặng, chạy ứng dụng gặp lỗi hoặc không tương thích, dẫn đến hiện tượng giật, lag.

Dấu hiệu nhận biết MacBook bị quá tải RAM:

• Xuất hiện con trỏ chuột quay tròn nhiều màu (con quay cầu vồng).
• Màn hình hiện cảnh báo "Hệ thống đã hết bộ nhớ ứng dụng".
• Mở ứng dụng hoặc tệp tin mất nhiều thời gian hơn bình thường.
• Ứng dụng đang chạy bị treo cứng hoặc tự động thoát ra.

Do các dòng MacBook đời mới đều hàn cố định RAM trên bo mạch và không thể nâng cấp sau khi mua, việc áp dụng các biện pháp tối ưu phần mềm là cách duy nhất để giải phóng bộ nhớ và duy trì hiệu năng cho máy.

Các khái niệm quan trọng trong Activity Monitor

Khi xem RAM trong Activity Monitor, bạn sẽ thấy các mục sau:

• App Memory (Bộ nhớ ứng dụng): Lượng RAM đang được các ứng dụng và tiến trình thực sự sử dụng — đây là mục bạn cần chú ý nhất.
• Wired Memory (Bộ nhớ đã dùng cố định): RAM được dành riêng cho một số ứng dụng hệ thống, không thể giải phóng. Đây là RAM mà macOS yêu cầu để hoạt động ổn định.
• Compressed (Đã nén): Bộ nhớ đang được macOS nén lại để tiết kiệm không gian — máy đang cố gắng tối ưu nhưng vẫn chưa đủ.
• Cached Files (Tệp đã lưu vào bộ nhớ đệm): Bộ nhớ chưa có nhiệm vụ cụ thể và sẵn sàng được dùng cho ứng dụng bất cứ lúc nào. Đây thực chất là "RAM trống" dưới một cái tên khác.
• Swap Used (Hoán đổi đã dùng): Khi RAM vật lý không đủ, macOS sẽ dùng một phần ổ SSD làm "RAM ảo". Đây là dấu hiệu máy đang thực sự thiếu RAM nghiêm trọng — ổ cứng SSD chậm hơn RAM nhiều lần nên hiệu năng sẽ giảm đáng kể.
• Memory Pressure (Áp lực bộ nhớ): Biểu đồ màu sắc cho thấy tổng trạng thái sức khỏe RAM.

Lưu ý đặc biệt với Mac chip Apple Silicon (M1/M2/M3/M4/M5): Apple dùng kiến trúc Unified Memory, RAM và GPU dùng chung một bộ nhớ thống nhất thay vì tách biệt. Điều này giúp hiệu quả hơn nhưng cũng có nghĩa là 8GB Unified Memory trên Mac M1 thực tế hiệu quả hơn 8GB RAM trên laptop Windows thông thường. Tuy nhiên nếu bạn làm việc nặng (video editing, nhiều máy ảo...), RAM vẫn có thể bị thiếu.

Dấu hiệu nhận biết Mac đang bị thiếu RAM

Làm sao biết vấn đề đang chạy chậm của bạn là do RAM hay do nguyên nhân khác? Dưới đây là những dấu hiệu chắc chắn cho thấy RAM đang là thủ phạm:

• Quả bóng xoay màu cầu vồng xuất hiện liên tục: Đây là biểu tượng macOS hiển thị khi hệ thống đang xử lý — nếu nó xuất hiện thường xuyên và trong nhiều giây, máy đang phải chờ RAM.
• Thông báo Hệ thống đã hết bộ nhớ ứng dụng: Đây là cảnh báo rõ ràng nhất, macOS đã không còn RAM trống và đang yêu cầu bạn đóng bớt ứng dụng.
• Ứng dụng mất nhiều thời gian khởi động: Thường mở Photoshop trong 5 giây, bây giờ phải mất 30 giây, đây là dấu hiệu máy đang phải dùng swap (ổ SSD thay thế RAM).
• Ứng dụng bị treo hoặc tự đóng đột ngột: RAM quá tải khiến macOS buộc phải đóng một số ứng dụng để giải phóng bộ nhớ.
• Quạt máy chạy liên tục và ồn hơn bình thường: Khi RAM đầy, CPU phải làm thêm việc để bù đắp sinh nhiệt nhiều hơn và quạt phải chạy mạnh hơn.
• Memory Pressure chuyển vàng hoặc đỏ trong Activity Monitor: Đây là xác nhận khách quan nhất bằng số liệu thực tế.

Các cách giải phóng RAM trên máy Mac đơn giản, dễ thao tác

Cách 1: Kiểm tra Activity Monitor — Xác định thủ phạm ngốn RAM

Trước khi làm bất cứ điều gì, hãy xác định đúng nguyên nhân bằng Activity Monitor. Đây là bước quan trọng nhất và thường bị bỏ qua.

Cách mở Activity Monitor: Nhấn Command + Space → Gõ "Activity Monitor" → Enter hoặc Finder → Ứng dụng → Tiện ích → Activity Monitor

Các bước kiểm tra RAM:

Bước 1: Sau khi mở Activity Monitor, nhấp vào tab Memory (Bộ nhớ) ở thanh trên cùng.

Bước 2: Nhìn vào biểu đồ Memory Pressure ở góc dưới — màu xanh là ổn, vàng cần chú ý, đỏ cần xử lý ngay.

Bước 3: Trong danh sách tiến trình, nhấp vào cột Memory để sắp xếp theo lượng RAM đang dùng từ cao xuống thấp — ứng dụng ngốn RAM nhiều nhất sẽ hiện lên đầu.

Bước 4: Xác định những ứng dụng đang dùng RAM bất thường cao mà bạn không thực sự cần lúc này.

Cảnh báo quan trọng: Không tắt các tiến trình mà bạn không biết tên, nhiều tiến trình hệ thống có tên lạ nhưng là bắt buộc để macOS hoạt động. Chỉ tắt những ứng dụng bạn rõ ràng nhận ra và không cần dùng.

Cách 2: Tắt và buộc đóng ứng dụng đang ngốn RAM

Sau khi đã xác định ứng dụng "thủ phạm" trong Activity Monitor, đây là cách xử lý:

Tắt ứng dụng bình thường

Bước 1: Trong Activity Monitor → Tab Memory, nhấp chọn ứng dụng muốn tắt.

Bước 2: Nhấn nút dấu X ở góc trên bên trái danh sách → Chọn Quit (Thoát).

Buộc đóng ứng dụng bị treo

Khi ứng dụng không phản hồi (hiện dấu "(Not Responding)"):

Bước 1: Chọn ứng dụng trong Activity Monitor → Nhấn nút X → Chọn Force Quit (Buộc tắt). Hoặc dùng tổ hợp phím nhanh hơn: Nhấn Command + Option + Esc → Cửa sổ "Buộc thoát ứng dụng" xuất hiện. Chọn ứng dụng bị treo → Nhấn Buộc thoát

Nếu trình duyệt (Chrome, Firefox, Edge) đang ngốn nhiều RAM nhất, thay vì tắt hẳn trình duyệt, hãy thử đóng bớt các tab không cần thiết trước, thường giải phóng được lượng RAM đáng kể mà không cần gián đoạn công việc.

Cách 3: Xóa ứng dụng khỏi danh sách khởi động cùng máy

Nhiều ứng dụng tự động khởi động mỗi khi bạn bật Mac và chúng chiếm RAM ngay từ đầu trước khi bạn kịp làm gì. Đây là nguyên nhân khiến máy bạn chậm ngay sau khi bật dù chưa mở thêm bất kỳ thứ gì.

Cách xóa ứng dụng khởi động cùng máy trên macOS Ventura trở lên:

Bước 1: Nhấp vào Logo Apple ở góc trên trái → Chọn System Settings (Cài đặt hệ thống).

Bước 2: Cuộn xuống chọn General (Chung) → Chọn Login Items (Mục đăng nhập).

Bước 3: Trong mục Open at Login (Mở khi đăng nhập), bạn sẽ thấy danh sách ứng dụng tự động khởi động.

Bước 4: Chọn ứng dụng muốn loại bỏ → Nhấn nút dấu "–" để xóa khỏi danh sách.

Trên macOS Monterey trở về trước:

Vào System Preferences → Users & Groups → Chọn tài khoản của bạn → Tab Login Items → Chọn ứng dụng → Nhấn "–".

Những ứng dụng nên tắt khỏi startup: Spotify, Microsoft Teams, Zoom, Skype, Steam, các ứng dụng chat... Bạn vẫn có thể mở chúng thủ công khi cần — chỉ là không cần chúng chạy tự động và tốn RAM từ lúc bật máy.

Cách 4: Giảm tải RAM từ trình duyệt web

Trình duyệt web, đặc biệt là Google Chrome là "kẻ ngốn RAM" số 1 trên hầu hết máy Mac. Mỗi tab Chrome có thể chiếm 100–500MB RAM, và nếu bạn đang mở 20–30 tab thì RAM sẽ bị ăn mòn nhanh chóng.

Các biện pháp giảm RAM từ trình duyệt:

• Đóng tab không dùng đến: Đây là cách hiệu quả và nhanh nhất. Thay vì để hàng chục tab mở, hãy bookmark lại những trang cần đọc sau rồi đóng tab đi.
• Tắt bớt tiện ích mở rộng (Extension): Mỗi extension chạy nền trong Chrome đều tốn RAM. Vào Chrome → Settings → Extensions và tắt hoặc xóa những extension không dùng thường xuyên.
• Chuyển sang Safari: Safari được Apple tối ưu sâu cho macOS và tiêu thụ RAM ít hơn đáng kể so với Chrome trong cùng điều kiện sử dụng. Nếu bạn chủ yếu dùng dịch vụ web thông thường, thử chuyển sang Safari sẽ thấy chênh lệch rõ rệt.
• Bật tính năng Tab Freeze/Sleep trong Chrome: Vào Chrome Settings → Performance → Bật Memory Saver — Chrome sẽ tự động "ngủ đông" các tab không dùng để tiết kiệm RAM.
• Dùng One Tab Extension: Extension này (miễn phí) cho phép gộp toàn bộ tab đang mở thành một danh sách duy nhất — giải phóng gần như toàn bộ RAM của các tab đó ngay lập tức.

Cách 5: Dọn dẹp màn hình Desktop

Đây là điều nhiều người không ngờ tới: màn hình Desktop lộn xộn với nhiều file và shortcut sẽ tốn RAM của Mac. Bởi vì macOS xử lý mỗi biểu tượng trên Desktop như một cửa sổ đang hoạt động, bao gồm việc render hình ảnh thumbnail, theo dõi thay đổi và giữ metadata trong bộ nhớ. Càng nhiều file trên Desktop, macOS càng phải dùng nhiều RAM để quản lý chúng.

Giải pháp đơn giản:

Tạo một thư mục tên "Desktop Archive" và kéo toàn bộ file vào Desktop trống ngay lập tức. Dùng tính năng Stacks (nhấp chuột phải lên Desktop → Use Stacks) để macOS tự động nhóm file theo loại giúp vừa gọn vừa giảm RAM.

Kết quả cho thấy trên máy có Desktop cực kỳ lộn xộn (hàng trăm file), dọn sạch Desktop có thể giải phóng đến 500MB–1GB RAM, không tệ chút nào cho một thao tác đơn giản.

Cách 6: Tối ưu Finder để giảm bộ nhớ nền

Khi bạn mở Finder, macOS mặc định có thể hiển thị chế độ xem "Gần đây" hoặc "Tất cả tệp" — những chế độ này yêu cầu macOS phải tải và lưu thông tin vị trí, metadata của rất nhiều file vào RAM để hiển thị.

Cách tối ưu Finder:

Bước 1: Mở Finder → Trên thanh menu, chọn Finder → Settings (hoặc Preferences trên macOS cũ hơn).

Bước 2: Tab General → Mục New Finder windows show (Cửa sổ Finder mới hiển thị) → Thay vì chọn "Recents" hay "All Files", hãy chọn một thư mục cụ thể mà bạn hay dùng (ví dụ: Documents hay thư mục làm việc chính).

Bước 3: Đóng cửa sổ Settings → Khởi động lại Finder: Giữ Option (Alt) → Nhấp chuột phải vào Finder trong Dock → Chọn Relaunch.

Thay đổi này tuy nhỏ nhưng giúp macOS không cần phải tải toàn bộ metadata file mỗi khi mở Finder sẽ làm giảm đáng kể RAM nền được sử dụng ngầm.

Cách 7: Dùng lệnh Terminal để xóa bộ nhớ không hoạt động

Đây là cách dành cho người dùng muốn giải phóng RAM nhanh và trực tiếp nhất mà không cần phần mềm bên thứ ba. Lệnh purge trong Terminal sẽ yêu cầu macOS xóa ngay lập tức phần bộ nhớ đang không hoạt động (inactive memory) — RAM đang bị chiếm giữ bởi các tiến trình đã kết thúc nhưng chưa được giải phóng.

Cách thực hiện:

Bước 1: Mở Terminal — Nhấn Command + Space → Gõ "Terminal" → Enter.

Bước 2: Nhập lệnh sau vào Terminal: sudo purge

Bước 3: Nhấn Enter → Terminal sẽ yêu cầu nhập mật khẩu admin của Mac (mật khẩu khi đăng nhập). Lưu ý: khi nhập mật khẩu, màn hình sẽ không hiển thị ký tự gì — điều này bình thường.

Bước 4: Nhấn Enter lần nữa sau khi nhập mật khẩu → Đợi vài giây đến một phút để lệnh hoàn tất.

Những điều cần biết về lệnh purge:

• Lệnh này an toàn và chỉ xóa bộ nhớ không hoạt động, không ảnh hưởng đến dữ liệu hay ứng dụng đang chạy.
• Sau khi chạy, bạn có thể thấy máy tạm thời chậm hơn trong vài giây là bình thường vì macOS đang nạp lại cache.
• Hiệu quả nhất khi máy đang có nhiều inactive memory (thể hiện ở mục Cached Files cao trong Activity Monitor).
• Đây là giải pháp tạm thời, RAM sẽ dần được lấp đầy trở lại khi bạn tiếp tục dùng máy.

Cách 8: Xóa cache hệ thống để giải phóng bộ nhớ

Cache là các file tạm thời mà ứng dụng và hệ thống tạo ra để tăng tốc hoạt động. Theo thời gian, cache có thể tích lũy lớn và chiếm không gian đáng kể — gián tiếp ảnh hưởng đến hiệu năng RAM khi ổ đĩa bắt đầu đầy.

Cách xóa User Cache (cache người dùng) an toàn nhất:

Bước 1: Mở Finder → Trên thanh menu chọn Go (Đi) → Go to Folder (Đi đến thư mục).

Bước 2: Nhập đường dẫn sau và nhấn Enter: ~/Library/Caches

Bước 3: Bạn sẽ thấy các thư mục cache của từng ứng dụng. Có thể xóa toàn bộ nội dung trong các thư mục này — nhưng không xóa bản thân thư mục, chỉ xóa nội dung bên trong.

Bước 4: Chuyển sang thư mục Trash (Thùng rác) → Xóa vĩnh viễn để giải phóng dung lượng ổ đĩa.

Cách xóa System Cache — cẩn thận hơn:

Bước 1: Trong Go to Folder, nhập: /Library/Caches

Bước 2: Tương tự, có thể xóa nội dung trong các thư mục — nhưng tuyệt đối không xóa các file/thư mục mà bạn không chắc chắn. Nếu không tự tin, hãy bỏ qua bước này và dùng phần mềm chuyên dụng.

Sau khi xóa cache, lần mở đầu tiên của các ứng dụng sẽ chậm hơn bình thường, đây là bình thường vì chúng cần tạo lại cache mới.

Mẹo dài hạn giúp Mac luôn đủ RAM

Giải phóng RAM là xử lý triệu chứng, những mẹo dưới đây giúp bạn phòng ngừa tình trạng thiếu RAM về lâu dài:

• Duy trì ổ đĩa còn ít nhất 15–20% dung lượng trống: Khi RAM hết, macOS dùng ổ SSD làm bộ nhớ ảo (swap). Ổ đĩa đầy đồng nghĩa với swap space ít, máy sẽ thiếu RAM ảo và hiệu năng giảm mạnh. Phải luôn có ít nhất 15–20GB trống trên ổ đĩa.
• Khởi động lại Mac định kỳ: Khởi động lại là cách xóa sạch RAM hoàn toàn và nhanh nhất, đơn giản mà hiệu quả tuyệt đối. Nhiều người dùng Mac có thói quen chỉ sleep máy hàng tuần mà không khởi động lại.
• Đóng ứng dụng thật sự thay vì chỉ đóng cửa sổ: Trên Mac, nhấn nút X đỏ chỉ đóng cửa sổ, ứng dụng vẫn tiếp tục chạy nền và tiêu thụ RAM. Để tắt hoàn toàn, nhấn Command + Q hoặc nhấp chuột phải vào icon trong Dock → Chọn Quit. Đây là điểm khác biệt quan trọng giữa Mac và Windows mà nhiều người dùng Mac mới hay nhầm.
• Giữ macOS và ứng dụng luôn được cập nhật: Các bản cập nhật thường chứa bản vá tối ưu quản lý bộ nhớ. Phiên bản cũ của ứng dụng đôi khi có lỗi memory leak — chiếm RAM liên tục mà không giải phóng.
• Không cài quá nhiều tiện ích menu bar: Những icon nhỏ trên thanh menu bar (như stats monitor, clipboard manager, weather app...) thường chạy nền liên tục và chiếm RAM tuy nhỏ nhưng cộng lại đáng kể.

Kết luận

Giải phóng RAM trên Mac không nhất thiết phải là việc phức tạp hay tốn tiền. Từ những thao tác đơn giản như đóng tab Chrome, dọn Desktop hay xóa startup apps, đến các bước nâng cao hơn như dùng lệnh Terminal sudo purge hay xóa cache, bạn có đủ công cụ để xử lý vấn đề ngay tại nhà.

Nếu đã thử tất cả mà Mac vẫn thiếu RAM liên tục hoặc bạn nghi ngờ có vấn đề phần cứng — hãy mang máy đến Thành Nhân TNC để được kiểm tra chuyên sâu và tư vấn giải pháp phù hợp nhất.

Thành Nhân TNC — Trung tâm sửa chữa máy tính, laptop uy tín tại TP.HCM

Tham khảo thêm các bài viết liên quan:

• DLSS 5 là gì? Công nghệ mới hay tương lai ngành game 2026?
• MacBook không nhận USB: Nguyên nhân và cách khắc phục hiệu quả